Tırmanış Endüstrisinin İvmelenen Yükselişi

“Olimpiyatlardan sonra tırmanış endüstrisi nasıl şekillenecek?”

Spor tırmanış olimpiyat oyunlarına dahil olduğundan beri, bu ve benzeri soruların cevaplarını merak ediyor, yanıt bulmaya çalışıyoruz. Hatta benzer bir soruyu 9A Climbing’in ihracattan sorumlu yöneticisi Olivier Jordano’ya sorduğumuzda, ani bir gelişme olmayacağını; zamanla “merak eden kişi sayısında” bir artış olabileceğini belirtmişti. Geçtiğimiz günlerde, başka bir yazı fikri için internette araştırma yaparken, tam da bu konular hakkında güncel çalışmalara denk geldim. Öyle ki, Forbes ve AP News gibi platformlar bile tırmanış endüstrisindeki bu ivmelenmeyi kaleme almışlar. Hem kendi merakımı gidermek hem de siz değerli okurlara tırmanış endüstrisi hakkında bazı bilgiler vermek adına, farklı kaynaklardan edindiğim bilgileri bu yazıda derlemeye çalıştım. Kullandığım kaynakları yazının sonunda görebilirsiniz.

Daha Fazla Tırmanış Salonu

Movement Climbing Yoga & Fitness

Fitt Insider ve Climbing Business Journal‘ın (CBJ) yayınladığı makalelere bakacak olursak, Amerika Birleşik Devletlerinde, tırmanış salonları sayısının 2019‘da %5,21 oranında arttığı, ancak pandemiyle birlikte 2020 yılında %25,8‘lik bir kayıp yaşandığı tahmin ediliyor. Salgın koşullarının hafiflemesiyle birlikte kapanan salonların tekrar açılması ve yeni yatırımlarla birlikte geçtiğimiz yıl, 53 yeni salon ile, ABD’de en fazla tırmanış tesisi açılan yıl oldu.

2021 yılı verilerine göre:

  • 53 tesisin %63‘ü sadece bouldering salonu.
  • Tesislerin %47’si, zaten var olan operatörlerin ya da şirketlerin yeni şubeleri olarak hizmete açıldı.
  • Movement” ve “Bouldering Project” isimli operatörler 3’er tane yeni salon açtı.
  • ABD ve Kanada’daki toplam tırmanış tesisi sayısı 700’ü aşmış durumda.
  • 2022‘nin sonlarına doğru sadece ABD pazarındaki tırmanış salonu sayısının 600‘ü geçmesi bekleniyor.
  • Yaklaşık 500 Milyon $‘lık bir pazar hacminden söz ediliyor.
  • Bu tesislerden yalnızca 8‘i salgının neden olduğu ekonomik nedenlerden dolayı kapılarını kapattı.

2016‘dan beri 10‘un üzerinde olan senelik kepenk kapatma sayısı, pandeminin devam eden etkilerine rağmen 2021‘de 8’e düşmesi, şaşırtıcı ve bir o kadar da ilgi çekici bir bilgi olarak karşımıza çıkıyor.

CBJ’nin raporuna göre, eğer bir aksilik olmazsa, önümüzdeki yıl Kuzey Amerika pazarında 48 yeni tırmanış salonunun açılması bekleniyor.

2021’de Açılan Tırmanış Salonlarının Kentsel/Kırsal Karakteristiklere Göre Dağılımı | Climbing Business Journal

Climbing Business Journal | Gyms & Trends 2021

CBJ’nin “Gyms and Trends 2021” adlı raporuna göre, geçtiğimiz yıl hizmete açılan tırmanış salonlarının %89‘u büyükşehirlerde yer aldı. New York, San Francisco ve Seattle gibi metropollerde 4‘er tane yeni salon açıldı. Chicago, Dallas, D.C., Denver, Detroit, Los Angeles, Philadelphia ve Phoneix de tırmanış tesisi yatırımı alan büyükşehirler arasında.

Tırmanış Salonu Odaklı Yazılım Şirketi: Approach

Kansas merkezli, spor tesislerine ve ağırlıklı olarak tırmanış salonlarına dijital yönetim çözümleri sunan Approach, geçtiğimiz yılın son çeyreğinde 1.5 Milyon $‘lık yatırım alarak 1.8 Milyon $‘a ulaştı. Kendini “Tırmanış tesisleri, fitness merkezleri ve yoga stüdyoları için CRM hizmeti” veren bir yazılım şirketi olarak tanımlayan Approach, aldığı bu yatırımla birlikte Kuzey Amerika’ya ek olarak Avrupa ve Avustralya pazarlarına açılmayı hedefliyor.

Covid-19’un Kanada Tırmanış Pazarına Etkisi

Covid-19 salgını, Kanada’daki tırmanış salonlarını Amerika’ya göre daha çok etkilendi. CBJ’nin raporuna göre 2021 yılında Kanada’da yalnızca %4,62 büyümeyle 7 yeni tırmanış salonu açıldı, bu Kanada’nın 2014‘ten beri gördüğü en düşük yıllık tırmanış salonu açılma oranı.

Pandemiyi ABD’ye göre daha sancılı geçiren Kanada, birçok spor tesisini geçici olarak kapatmak zorunda kaldı ve bu zorunluluk beklenenden daha uzun sürdü. 16 Temmuz’da açılması planlanan tesislerin 1 Eylül’de açılması, ekonomik zorluklarla boğuşan ve kalifiye çalışanlarını işten çıkarmak zorunda kalan yerel operatörler, tesislere giriş için “aşı vizesi” getirilmesini talep etti. Önce Quebec, sonra ülke genelindeki tüm kapalı alandaki spor tesislerinde bu uygulama geçerli oldu.

Quebec merkezli DELIRE Parc tırmanış salonunun Covid-19’a karşı aşırı eğlenceli alternatifi | Fotoğraf: Olivier Dumas

Delire Parc tırmanış salonu krizi fırsata çevirerek “Açık alan bouldering salonu”nu Baie de Beauport Sunlife’ta hizmete açtı. CBJ ile sektör hakkında konuşan Kanadalı tırmanış operatörleri gelecek yıllardan oldukça umutlu.

Küresel Pazar Araştırmaları | Technavio Tırmanış Salonu Pazarı 2021 – 2025

2019 – 2023 yılları arası global tırmanış endüstrisi – Kaynak: Technavio – Görsel: Business Wire

Küresel pazar araştırma firması Technavio‘nun yaptığı analizlere göre, tırmanış endüstrisinin, 2019 – 2023 yılları arası %7 yıllık bileşik büyüme oranıyla (Ybbo) 1.6 Milyar $‘a; 2021 – 2025 yılları arasında ise %12‘lik Ybbo ile 3.27 Milyar $‘a ulaşması bekleniyor. ABD, Almanya, Birleşik Krallık, Çin ve Kanada küresel çapta en yüksek gelir payına sahip pazarlar olarak karşımıza çıkıyor ve bir süre daha bu ülkelerin tırmanış pazarını domine etmesi bekleniyor. Kuzey Amerika %35‘lik büyüme katkısıyla, pazardaki en güçlü aktörlerden biri.

Techanivo’nun araştırma raporu, tırmanış endüstrisine yön veren 25 farklı tesis ve şirketin detaylı analizi sonucu oluşturuldu. Araştırmada analiz edilen tırmanış tesislerinden bazıları:

  • Brooklyn Boulders LLC
  • Climbing Centre Group Ltd
  • El Cap Climbing | Movement (Earth Treks + Planet Granite + Movement Climbing & Fitness)
  • Go Nature H.K Ltd
  • Sputnik Climbing SL
  • The Castle Climbing Centre
  • The Glasgow Climbing Centre
  • Vertical World Inc.
  • The Cliffs

Referanslar kısmından bu konunun linkine tıkladığınızda ve raporun ücretsiz halini talep ettiğinizde birkaç sayfalık detaylı bilgilere ulaşabiliyorsunuz. Tam olarak bu noktada kafamı karıştıran, birbiriyle örtüşmeyen iki farklı grafiği sizlere sunmak istiyorum:

Technavio, Tırmanış Salonu Pazarı 2021 – 2025 | Pazar Hacmi (Milyon $)

Technavio – Dünya Geneli Tırmanış Salonu Pazar Büyüklüğü | Climbing Gym Market 2021 – 2025 Report

Rapora göre (sayfa 13) 2019 pazar büyüklüğü 334.5 Milyon $ iken, 2020 yılı 347.31 Milyon $ Yani, Covid’e rağmen, tüm dünya genelinde tırmanış tesisi pazarı pozitif yönde %3,8 büyüme mi kaydetti? Diğer grafiğimize bakalım:

2011 – 2021 ABD Özelinde Yapay Duvar Pazar Hacmi (Milyon $) | Statista

2011 – 2021 yılları arası ABD indoor tırmanış duvarı sektörünün pazar büyüklüğüStatista

Ocak 2021’de Statista‘da yayınlanan grafiğe göre, ABD’deki tırmanış duvarı sektörü 2019’da 731 Milyon $ ile en yüksek seviyesine ulaştı, sonra hepimizin malumu Covid-19 salgını nedeniyle %27,5‘lik bir düşüş yaşayarak 2020 yılında 530.3 Milyon $‘a geriledi.

Technavio’nun raporu tırmanış tesisi/salonu odaklıyken Statista’da yayınlanan rapor sadece Amerika bazlı yapay duvar endüstrisi odaklı. Statista’nın grafiğinde pandeminin neden olduğu etkiyi rahatlıkla görebiliyoruz ve akla yatkın olduğunu söyleyebiliriz ancak Technavio’nun raporundaki her yıl düzenli artış, beni biraz düşündürdü açıkçası.

ABD Lise Seviyesinde, Cinsiyet Bazında Kaya Tırmanışına Katılım (2015 – 2019) | Statista

Cinsiyet bazında, ABD genelindeki liselerde kaya tırmanışına katılım oranları (2015 – 2019) | Statista

Milyon dolarların havada uçuştuğu bu dev endüstriyi var eden katılımcı sayılarına da bir göz atalım istedim. Grafik, ABD Ulusal Liseler Birliği Federasyonu’nun 2015/2016 – 2018/2019 eğitim yıllarında, lise düzeyinde rekabete dayalı sporlara katılım oranlarını inceleyen bir rapordan. 2018/2019 eğitim döneminde 6 okuldan 97 erkek öğrenci spor tırmanış ile ilgilenirken bu sayı kız öğrencilerde aynı okullardan 76 öğrenci olarak belirlendi. Aynı eğitim döneminde ankete katılan okullar:

  • California’dan 2 okul, toplam 47 erkek, 49 kız öğrenci
  • District of Colombia’dan 3 okul, toplam 42 erkek, 24 kız öğrenci
  • Maine’den 1 okul, toplam 8 erkek, 3 kız öğrenci

Son sene haricinde kız öğrencilerin erkeklere nazaran daha fazla tırmanış sporuyla ilgileniyor olması da son derece güzel. Tabloyu incelerken sizin de dikkatinizi çekmiştir: 2016/2017 sezonu katılımcılarında ciddi bir artış var fakat bir sonraki sezon bu sayı iki grup için de yarıya inmiş durumda. Referans aldığım rapor sadece 2018/2019 dönemini kapsıyor, dolayısıyla diğer dönemlerde ankete katılan okullarda ve okul sayılarında farklılık olabileceği düşünüyorum.

Peki diğer branşlarda durum ne?

2018/2019 Eğitim Dönemi Kız ve Erkek Öğrencilerin En Çok Katıldığı 10 Branş

Kız öğrencilerin tercih ettiği 10 popüler branş
Erkek öğrencilerin tercih ettiği 10 popüler branş

Kız öğrenciler ağırlıklı olarak atletizm, voleybol ve basketbolu tercih ederken erkek öğrenciler Amerikan futbolu, atletizm ve basketbolu tercih ettiğini görüyoruz.

Tek bir araştırma ya da anket üzerinden çıkarım yapmak çok doğru olmaz ama tırmanış endüstrisine yön veren ABD’de bile tırmanış, lise öğrencileri arasında favori bir spor olarak “henüz” görülmüyor. Eğer aynı ölçümler 2028 Los Angeles Olimpiyatlarından sonra yapılırsa belki o zaman spor tırmanışı ilk 10 ‘da görebiliriz.

Technavio Tırmanış Salonu Pazarı 2021 – 2025 | Coğrafi / Bölgesel Analizi

Tırmanış Salonlarının 2019 Yılına Ait Coğrafi Dağılımı | Technavio

Araştırma sonuçlarına göre Güney Amerika, 2019 – 2024 yılları arasında “En iyi performansa sahip bölge” olurken Avrupa, aynı tarihlerde “En yavaş gelişen bölge” olduğu belirtiliyor ve 2024‘te “En geniş pazar“ın Asya – Pasifik (APAC) olması bekleniyor.

2021 – 2025 Küresel Ölçüde Kaya Tırmanış Ekipmanlarının Pazar Hacmi (Milyon $)

Kaya Tırmanış/Spor tırmanış Ekipman Pazarı – Tahmin ve Analiz Raporu

Technavio tarafından hazırlanan rapora göre, tırmanış sektörünün %5.63‘lük Ybbo ile 2025‘in sonlarına doğru 582.89 Milyon $‘a ulaşması bekleniyor. Pandemi nedeniyle kapalı alanlarda spor yapmak istemeyen kitlelerin açık havada, doğada aktivite yapma isteği ve tam bu periyoda denk gelen olimpik popülerlik, kaya tırmanışının insan sağlığına olumlu etkilerinin günden güne bilinmesi, sektördeki ivmelenme nedenlerinden sadece bazıları. 2021 – 2025 yılları arasında büyümenin %42‘si Asya – Pasifik merkezli olması bekleniyor. 2020 Olimpiyat Oyunlarının Tokyo‘da yapılması ve spor tırmanışın da ilk kez bu olimpiyatlarda yer alması, tırmanış ekipmanlarına olan talebin Asya – Pasifik ağırlıklı olacağı raporda öne çıkan bilgiler arasında. Ülke bazında yapılan analizlere göre Çin, ABD, Japonya, Birleşik Krallık ve Almanya küresel olarak en yüksek gelir payına sahip ülkeler olarak öne çıkıyor ve 2025‘in sonuna kadar en büyük pazarlar olarak kalması bekleniyor.

2020 – 2024 Yılları Arası Tırmanış Ekipmanları Pazar Hacmi | Technavio
Tırmanış Ekipmanları Pazar Hacmi Bilgileri

Araştırmanın ücretsiz versiyonunu incelediğimizde 2019 yılı market hacminin 334.5 Milyon $ olduğunu görmekteyiz. Yukarıdaki soru işaretimin aynısı bu grafik için de geçerli. Verileri Excel’e alıp incelediğimde yıllar arası büyümenin (growth rate) %4 – %5 arasında olduğunu söyleyebilirim (mesela 2019‘da 334.5 Milyon $, 2020’de 347.31 Milyon $; %3.8‘lik bir artış gerçekleşmiş) fakat 2024’ten 2025’e geçerken %40‘lık (!) bir büyümeyle 582.89 Milyon $‘a ulaşma ihtimalini ne yazık ki çok da gerçekçi bulmuyorum.

Yine merakıma yenik düşüp verileri kendim incelemek istediğimde şöyle bir sonuçla karşılaştım:

Raporda belirtilen pazar paylarını Excel’e alıp yukarıda gördüğünüz 2019 – 2024 arası Ybbo’yu hesapladığımda (RRI formülü ile) %4.47‘ye ulaşarak doğruluğunu teyit ettim fakat 2020 – 2025 arası Ybbo’yu hesapladığımda bulduğum değer %10,91; araştırmadaki büyüme oranı ise %5.63.

*Technavio’nun raporunda dikkatimizi çeken ve doğruluğunu sorguladığımız bir diğer nokta ise, tırmanış salonu raporundaki verilerle tırmanış ekipmanı verilerinin aşırı derecede benzerliği dikkatimizden kaçmadı. İki raporda da “Market size outlook ($ million)” sütun grafikleri birebir aynı, içerikleri ve verilen bazı bilgilerde ufak farklılıklar mevcut.

Araştırmaya dahil olan ekipman gruplarını:

  • Emniyet kemeri ve ip
  • Tırmanış ayakkabısı
  • Tırmanış aksesuarları (rehber kitap, fırça, magnezyum tozu ve torbası, dizlik (knee-pad)
  • Koruyucu ekipmanlar (kask, minder (crash-pad)

olarak sıralayabiliriz.

Tırmanış ekipmanları pazarı, belki, dışarıdan bakıldığında küçük ve yeni girişimlere açık gibi görünebilir fakat büyük şirketlerin birbiriyle sağlam bir rekabet içinde, ciddi bir alan olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Bakalım hangi şirketler varmış:

  • Amer Sports Group (Salomon, Arc’teryx, Peak Performance ve Suunto gibi markalar bu şirkete bağlı)
  • Black Diamond Equipment
  • CAMP USA Inc.
  • DMM International
  • Gipfel Climbing Equipment (Hindistan merkezli, yüksek irtifa odaklı ürünler üreten bir şirket)
  • Great Trango Holdings Inc. (egrips, FRD ve Tenaya markalarının bağlı olduğu şirket)
  • Mammut Sports Group AG
  • Metolius Climbing
  • Outdoor Play Inc
  • Petzl Distribution (Türkiye distribütörü Yüksek İşler)

Tırmanış pazarının belki de en büyük artılarından biri, istenilen ürün ya da hizmet hakkında hızlıca bilgilere erişilebiliyor oluşu. Bir emniyet kemeri ya da tırmanış ayakkabısı almak istiyorsanız bütçenize uygun ürünlerin kullanıcı yorumlarından tutun da Epic Tv gibi platformlardan ürün incelemelerine kadar görsel ya da yazılı materyal kolaylıkla bulunabilmektedir.

Tırmanış Endüstrisinde Medya Etkisi

Jason Momoa ve Chris Sharma’nın HBO Max dizisi “The Climb

Sadece bu başlık bile üzerine sayfalarca yazılması ve ciddi araştırmalar yapılması gereken bir konu ama burada güncel birkaç noktayı sizinle paylaşacağız.

ABD’nin en büyük tırmanış tesis grubu El Cap’ın CEO’su Robert Cohen’in yaptığı açıklamaya göre, geçtiğimiz yaz Tokyo Olimpiyatlarında spor tırmanışın yer aldığı hafta, internet sitesi trafiğinin normal haftalara göre %45 arttığını belirtti. Tırmanış tesisleri için yaz ayları “yoğun olmayan” dönem olarak bilinir ancak Cohen ve El Cap CMO’su Charlotte Bosley, olimpiyatlar sonrasında El Cap’in ülke genelindeki tüm tesislerinde ziyaretçi sayısında ciddi bir olduğunu; pandemi başladığından bu yana en yüksek ziyaret sayısına ulaştıklarını bildirdi. Öte yandan, USA Climbing CEO’su Marc Norman’a göre spor tırmanış Tokyo Olimpiyatlarında, herkesin izlediği yoğun saatlerde (primetime) NBC ve diğer kanallarda yer almadığı için olması gerekenden daha az insanın spor tırmanışa maruz kaldığını belirtti.

Forbes‘un haberine göre, “climbing” kelimesinin son beş yıla göre Google’da en çok arandığı tarihler 1 – 7 Ağustos 2021; spor tırmanışın olimpiyatlarda yer aldığı tarih ise 3 – 6 Ağustos 2021 arası.

Game of Thrones’un yıldızı ve amatör olarak tırmanışla ilgilenen Jason Momoa ile Amerika’nın tırmanış efsanelerinden Chris Sharma, 8 bölümlük bir dizi için kolları sıvadı. Mini dizi HBO Max’te 2022’nin son çeyreğinde yayınlanması bekleniyor.

Özetleyecek Olursak

Evet, spor tırmanış ciddi anlamda bir ivme kazanmış durumda ve ilerleyen süreçte yaşanacak olan olimpik gelişmelerle, büyük çaptaki spor etkinleriyle ve sosyal medya etkileşimleriyle katılımcı sayısı günden güne artacaktır. Farklı farklı kaynaklardan edindiğimiz bilgileri derleyerek bu yükselişin bir “fotoğrafını” yakalamak istedik, umarım okurken sıkılmamışsınızdır. Yazdığımız konuyla ilgili internette çeşitli bilgiler mevcut fakat büyük çoğunluğu ücretli raporlar olduğundan dolayı “nitelikli” bilgiye erişmekte zorlandığımızı itiraf ediyoruz. Bu konuyla alakalı eleştirileriniz ve geri bildirimleriniz için lütfen hiç çekinmeden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Referanslar:

  • Businesswire – Climbing Gym Market 2019 – 2023 | Demand of Outdoor Sports to Boost Growth
  • Technavio – Climbing Gym Market By Type and Geography, Forecast and Analysis 2021 – 2015
  • Statista – Number of Participants in U.S. high school rock climbing in 2015/2016 and 2018/2019, by gender
  • Climbing Business Journal – Gyms and Trends 2021
  • Technavio – Global Rock Climbing Equipment Market 2021 – 2025
  • Fitt Insider – Climb On: The Climbing Business Goes Skyward (Makalenin girişinde bulunan fotoğraf İstanbul Boulderhane’den, sporcu: Duru Güneş Yalçın)
  • AP News – Sport climbing gets a boost with Olympic debut

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.